Onwaardigheid in het erfrecht

Onwaardigheid in het erfrecht betekent dat iemand wordt uitgesloten van het recht om te erven van een overleden persoon, vanwege ernstig wangedrag of een misdrijf tegen die persoon.

Achtergrond

Het doel van onwaardigheidsregels in het erfrecht is om de integriteit van het erfrecht te beschermen en te voorkomen dat personen die ernstige misdaden hebben begaan tegen de overledene of die zich op immorele wijze hebben gedragen, kunnen profiteren van hun daden door te erven.

Wanneer is een erfgenaam onwaardig?

Artikel 4:3 van het Burgerlijk Wetboek geeft vijf alternatieven:

hij is veroordeeld voor het ombrengen van de overledene of een poging daartoe of voorbereiding daarvan of deelname daaraan;
hij is veroordeeld voor een opzettelijk tegen de overledene gepleegd misdrijf;
hij is veroordeeld voor lasterlijke beschuldiging van een misdrijf;
hij heeft de overledene gedwongen of belet een testament op te maken;
hij het testament van de overledene heeft verduisterd, vernietigd of vervalst.

Noemenswaardig is dat de persoon in kwestie van rechtswege onwaardig is geworden. Voor die status hoeft dus verder niets te worden gedaan. In principe is daarvoor ook geen rechterlijke uitspraak nodig, hoewel er in de praktijk natuurlijk wel over wordt geprocedeerd.

"Ondubbelzinnige vergeving door de overledene kan onwaardigheid ongedaan maken."

Saillante uitspraak over onwaardigheid

Hof Arnhem-Leeuwarden, 30 mei 2023, ECLI:NL:GHARL:2023:4522

Een man heeft zijn vrouw om het leven gebracht. Tijdens het proces heeft de rechtbank geoordeeld dat de man schuldig is aan doodslag, wat een strafbaar feit is. Echter, de rechtbank heeft ook vastgesteld dat de man zelf niet strafbaar is omdat hij ontoerekeningsvatbaar is als gevolg van een ernstige psychische stoornis. Als gevolg daarvan is de man vrijgesteld van strafrechtelijke vervolging, maar is hem wel de maatregel van TBS opgelegd.

Van een onherroepelijke veroordeling voor moord is hier geen sprake; een logische conclusie zou dan ook zijn dat deze gebeurtenissen geen onwaardigheid opleveren. Het hof is een andere mening toegedaan en sluit voor de onderbouwing aan bij Europese wetgeving. De man wordt onwaardig verklaard en erft niets.

Kunnen we u ergens mee helpen? Laat het ons weten. U kunt ons bellen op 085-0604243 of mailen via info@executeur.nl.

Gepubliceerd op 24 oktober 2023